Skip to content

Akşam Gazetesi Ropörtajı

22 Ocak 2014

http://www.aksam.com.tr/ekler/pazar/freecycle-ayip-degil-dogal-kaynaklari-tuketmek-ayip/haber-277555

‘Freecycle’ ayıp değil, doğal kaynakları tüketmek ayıp

Bir sürü para verip aldığınız ama artık kullanmadığınız için kömürlüğe kaldırdığınız onlarca eşya. Bunları ne mi yapacaksınız? Tabii ki ‘freecycle.org’ aracılığıyla ihtiyaç sahipleriyle buluşturacaksınız. Ama dikkatinizi çekelim burada ‘ihtiyaç sahibi’, ‘aciz, el açan’ anlamına gelmiyor. Bilakis bu sistemi kullananların derdi, dünyanın kısıtlı kaynaklarını hiçe sayan tüketim çılgınlığına dur demek…

 

ARZU AKYOL
arzu.akyol@aksam.com.tr

FREECYCLE.ORG küresel bir geri dönüşüm ağı. Tüm dünyada 7 milyona yakın üyesi var. Bu ağ sayesinde evinizde artık kullanmadığınız çöp haline gelmiş her türlü eşyayı ihtiyaç sahiplerine ulaştırmak ya da sizin ihtiyacınız olan bir eşyaya hiç para ödemeden ulaşmak mümkün. Freecycle,1 Mayıs 2003’te Deron Beal’ın Amerika, Arizona’da attığı bir e-posta mesajıyla kurulmuş. 2004’te dünyanın en hızlı büyüyen sivil toplum kuruluşu olmuş. Tahmini verilere göre, 2009 yılında freecycle üzerinden el değiştiren eşyalar üst üste konulduğunda Everest Dağı’nın 10 katı yüksekliğe varıyor ve 250 milyon kiloya yakın bir ağırlık yapıyor. Bu büyük bir rakam. Ancak yalnızca Amerikalıların yılda 250 milyon ton çöp ürettikleri düşünüldüğünde gidilmesi gereken çok yol olduğu apaçık görülüyor.

BİLGİSAYAR DA VAR KAYAK TAKIMI DA

‘Freecycle’ı Türkiye’ye getiren Endüstri Mühendisi Taner Ertunç da 2004 yılında Almanya’da tanışmış bu özgür dönüşüm ağıyla. “Aynı sistemin Türkiye uzantısını kurmanın ekonomiye ve çevreye yararlı olacağını düşündüm. 31 Ocak 2005’te İstanbul Freecycle grubunu kurdum. Daha sonra Ankara, Bolu, Çanakkale, Diyarbakır, İzmir, Sinop, Eskişehir şehirlerinde de freecycle grupları kuruldu.”
İlk zamanlar kitap, oyuncak gibi eşyaların teklif edildiğini söylüyor Taner Ertunç. Sistemin İstanbul ayağında belki de teklif edilen ilk değerli eşyalar Korkmaz’ın kayak takımı ve televizyonu olmuş. Daha sonra bilgisayar gibi değerli eşyalar da sunulmuş. Eşyalarını elinden çıkarmak isteyenlerle ihtiyacı olanları birleştiren bir yapı bu. Ama eşyaların toplanması, ulaştırılması gibi şeylerle ilgilenmiyor. Eşyaların nasıl el değiştireceğine siz karar veriyorsunuz. İster postaya verirsiniz, ister kapısına götürürsünüz.

EN İLGİNÇ TEKLİF…

freecycle.org sayesinde bugüne kadar el değiştiren en ilginç şeyin, ücretsiz hizmet teklifi olduğunu söylüyor Ertunç. Bir üye ihtiyacı olan başka bir üyenin evini boyamak istemiş mesela. İstanbul’da üye sayısının çok olmasına rağmen henüz yeterince aktif değil. Ertunç bunu biraz kültürel farklılıklara bağlıyor: “Bizde ikinci el eşya alan kişiler bunun bir ekonomik durum göstergesi olduğunu düşünüp rahatsız olabiliyor. Oysa bundan gurur duyulmalı. Artık bir malı satın alırken üretimindeki karbon salınımıyla oluşturduğu maliyetten tutun, eskidiğinde nasıl geri dönüştürüleceğine kadar pek çok maliyeti hesaplamamız gerekir. Bir malı henüz ömrünü tamamlamadan çöpe göndermek aslında çevreye verdiğimiz en büyük zararlardan biri, hem de freecycle gibi basit uygulamalarla önünü alabileceğimiz bir zarar. Üyelerimizin bu bilince sahip olmasından onur duyuyorum ancak sayımız hâlâ çok az.”

ÇOCUKLARINIZI VEREMEZSİNİZ

Uluslararası freecycling kuralları, burada da geçerli. Kurallara uymayanlar derhal gruptan çıkarılıyor. İşin içine para karıştırması da atılma sebeplerinin başında geliyor. Öncelikle, gruba yollayacağınız ilk mesaj bir ‘teklif’ olmalı. Ne kendinizi ne de çocuklarınızı ‘vermeye’ kalkışabilirsiniz. İlaç, tütün, alkol, uyuşturucu, ateşli silahlar ve ‘yetişkinlere özel’ materyallerin alınıp verilmesi de yasak. Bu sayılanların dışında kullanıcılardan asıl beklenense iyi niyetli olmaları…

ÜYE OLMAK ÇOK KOLAY

İstanbul grubunun üye sayısı 7 bine yaklaşıyor. Yahoo’daki resmi ‘freecycle’ grubunu desteklemek üzere Facebook üzerinde de bir grubu var. Sisteme dâhil olmak ise gayet basit.
Yahoo grubu: http://groups.yahoo.com/neo/groups/freecycleistanbul/info
Facebook grubu: https://www.facebook.com/groups/freecycleistanbul/ adreslerinden gruba katılabilir ve derhal ilk eşya teklif ya da talebinizi birkaç dakika içinde verebilirsiniz. Üyelik herkese açık, isteyen istediği zaman girebilir ve çıkabilir. Mesajlara moderasyon uygulanıyor. Şehrinizde bir freecycle oluşumu yoksa neden siz başlatmayasınız?

ESKİDEN BİRİNE BİR ŞEY VERMEK AYIP DEĞİLDİ

İpek, üniversite mezunu, evli ve iki çocuk annesi, iş kadını ve blogger. Üyesi olduğu Freecycyle’da ilk paylaştığı eşya, kendi puseti olmuş.
“80’lerde tüketim delisi bir toplum değildik. Mal kıymeti bilinirdi. Kardeşler kuzenler birbirlerinin kıyafetlerini giyer ve hiç kimse bundan utanmazdı. Sonra işler değişti. Herkeste bir ‘yarım olsun, benim olsun’ düşüncesi başladı. Gereksiz bir tüketim çılgınlığı insanları kavuruyor. Çaresi ne? Tabii ki freecycle! Bu zenginlerin fakirlere bağış yaptıkları bir sistem değil. Milyar dolarlarınız da olsa, hiç bir şey çöpe atılacak kadar değersiz değildir. Mutlaka ihtiyacı olan biri vardır. İhtiyaç burada MUHTAÇ/ACİZ/EL AÇAN anlamına gelmiyor. Sende fazlaysa, bana da lazımsa, milyarder de olsam gocunmadan alırım. Dünyamızda kaynaklar çok sınırlı. Ziyan etmek ise günah ama tekrar edeyim, eskici dükkânı değil. Freecycle’de sizin kullanabileceğiniz kadar temiz ve iyi durumda eşyalar verilir. Hırtı pırtı, eski ürünler kesinlikle olmaz.

Reklamlar

From → basın

Yorum Yapın

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: